Procena Republičkog zavoda za statistiku: Do 2052. godine najveći gubitak stanovništva u borskoj i zaječarskoj oblasti

Srbija će u 2052. godini imati 5,2 miliona stanovnika, što je smanjenje za oko 1,5 miliona u odnosu na 2022. godinu, pokazuje projekcija stanovništva za period 2022-2052. godine koju je danas objavio Republički zavod za statistiku (RZS) ukazujući i na nastavak procesa starenja stanovništva, ali i na povećanje dužine životnog veka.

Smanjenje veličine populacije odvijaće se pod dominantnim uticajem negativnog prirodnog priraštaja (u proseku 86 odsto), pri čemu je do kraja projekcionog perioda predviđen umeren porast stope ukupnog fertiliteta do vrednosti 1,7 deteta po ženi i produženje životnog veka za skoro šest godina, pokazuje analiza RZS.

U periodu 2022-2052, kako je navedeno, broj rođenih i umrlih biće manji u poređenju sa prethodnih 30 godina. Stopa rađanja će biti stabilna – oko 8,7 odsto, dok će stopa smrtnosti varirati oko 15,7 odsto. Proces starenja stanovništva će biti nastavljen, pri čemu će prosečna starost porasti za 2,6 godina – sa 43,8 na 46,4 godine.

Do 2052. godine broj dece uzrasta do 14 godina biće dvostruko manji od broja osoba starih 65 i više godina. Smanjenje broja stanovnika starosti 15‒64 godine dovešće do toga da će odnos izdržavanih prema radno sposobnim licima biti 3:4, što će predstavljati povećanje opterećenja kontingenta radne snage za više od 25 odsto u odnosu na 2022. godinu.

Zastupljenost populacije starih 65 i više godina u ukupnom stanovništvu porašće sa 21,9 odsto (2022) na 28,5 odsto (2052), a najstarijih – iz starosne grupe 80 i više godina- sa 4,5 odsto na 7,3. Na osnovu tih tendencija, kako je konstatovano, Srbija će sve više postajati zemlja starog stanovništva.

Rezultati analize pokazuju da više od tri četvrtine opština/gradova pripadaju emigracionom tipu, koji se odlikuje demografskim izumiranjem usled negativne vrednosti stope rasta broja stanovnika, kao i prirodnog priraštaja i neto migracija. Takav demografski trend zadržaće se i u narednih 30 godina.

U naredne tri decenije uslediće produbljivanje demografske heterogenosti stanovništva u Srbiji: gotovo 50 odsto populacije biće koncentrisano u pet gradova koji su značajniji urbani centri: Beograd, Novi Sad, Novi Pazar, Kragujevac i Niš, dok će druga polovina stanovništva biti neravnomerno distribuirana u preostalih 140 teritorijalnih jedinica.

S druge strane, intenziviraće se proces populacionog usitnjavanja, koji karakteriše značajan porast broja opština sa manje od 5.000 stanovnika, kojih gotovo da nije bilo u prethodnom periodu, kao i opština veličine populacije od 5.000 do 10.000.

Najveći gubitak stanovništva u borskoj i zaječarskoj oblasti

Najveći gubitak stanovništva do 2052. godine desiće se u borskoj i zaječarskoj oblasti, približno za 50 odsto, dok je najmanji gubitak projektovan za beogradsku i južnobačku oblast – manje od 10 odsto.

Prema navodima RZS, analiza demografskih trendova u Srbiji tokom jednog veka, od 1953. do 2052. godine, zasnovana na rezultatima popisa i projekcija stanovništva, ukazuje na prelomnu tačku u 1991. godini. Sve do tada, broj stanovnika Srbije rastao je i to pretežno zahvaljujući pozitivnom prirodnom priraštaju.

Međutim, usled nepovoljnih ekonomskih i društvenih promena koje su se dogodile krajem 20. veka (ratni sukobi na prostoru bivše SFRJ, ekonomske sankcije, priliv izbeglica i interno raseljenih lica), broj stanovnika počinje da opada tokom 90-ih, a potom se opadajući trend nastavlja sve do 2022. godine, što potvrđuje i poslednji popis stanovništva.