Slovenačka kulturna zajednica “Ivan Cankar” iz Zaječara i njen mesni odbor u rudarskom naselju Rtanj, zajedno sa Savezom slovenačkijh kulturnih zajednica Srbije čije su članice slovenačke zajednice iz 10 gradova u Srbiji, je organizovala Dan rudarske poezije i susret slovenačkih društava u rudarskom naselju Rtanj. Ideja za ovaj susret je proizašla iz želje da se obeleži stradanje rudara u nekoliko nesreča u rudniku Rtanj kroz tematsku poeziju o rudarima i rudarskom životu i da se ukaže na ljudsku veličinu vlasnika rudnika Juliusa Minha. Toga dana se u kafani Dragana Milenovića, sekretara Mesnog odbora Slovenačke kulturne zajednice “Ivan Cankar” za Rtanj-Boljevac i na platou do kafane u ovom malom naselju skupio dobar broj Slovenaca i njihovih gostiju iz Zaječara, Bora, Niša, Leskovca, Boljevca, Sokobanje, Rtnja i Beograda i predstavnika opština Boljevac, Bor i Sokobanja.
Poznato je da je u rudniku kamenog uglja Rtanj u nekoliko metanskih eksplozija između dva svetska rata živote izgubilo preko sto rudara različitih nacionalnosti. Pored domaćeg, srpskog, vlaškog i romskog stanovništva, iz okoljnih sela u rudarskomn naselju Rtanj živeli su rudari – ekonomski emigranti iz Slovenije, Hrvatske, Makedonije, Češkoslovačke, Mađarske i drugih evropskih zemalja. U tragedijama koje su se dešavale metan nije birao, stradali su Srbi, Vlasi, Romi, Italijani Slovenci, Austrijanci, Česi i drugi. Zato je i zamišljeno da ovaj susret bude posvećen njima čiji su grobovi zarušeni u podzemnim hodnicima. Njima u čast su čitane pesme autora iz saveza na njihovim jezicima (srpskom, slovenačkom, italijanskom, romskom, vlaškom i nemačkom), a mesni odbor SKZ Ivana Cankara za Rtanj-Boljevac, odnosno njegov sekretar je o svom trošku podigao lepu spomen česmu – fontanu i veliki krst, što je tog dana zvanično otkriveno.
Program ovog susreta koji je počeo u 10 sati, je obuhvatio pozdravni govor Dragana Milenovića, sekretara mesnog odbora Rtanj-Boljevac sa rudarskom himnom koju je izveo Slovenački ženski kvartet SKD “Kras” iz Bora. Ivana Đorić, srednješkolka iz SKD “Kras” je prisutne upoznala sa istorijom rudnika i porodice Minh. Zatim je sledilo svečano puštanje spomen česme i fontane u rad i šetnja po naselju. Posle šetnje je sledio ukusni ručak koji su pripremili sekretar Rtnanjskog odbora i članovi slovenačkih zajednica iz Zaječara i Bora. Nakon ručka je nastavljen dramsko muzički program sastavljen od čitanja pesama i dramskih monologa čiji su autori članova slovenačkih zajednica pomenutog saveza (Jozef Šuštar, predsednik, Nemanja Nikolić, Slavoljub Milić, Darko Milošević, Miodrag Maksimović iz SKS Ivana Cankara, Emira Džaković iz SKD “Kras” i Momčilo Dimitrijević iz SKS Brata Jenko iz Leskovca i gosti poznati pesnik Kadrija Šainović i aforističar Ljubiša Mikulović iz Bora) i muzičkih numera čiji su autori i izvođači Slaviša Munčić iz SKS Ivana Cankara i slovenački ženski kvartet SKD “Kras” iz Bora kojeg čine Jela Marjanović, Radmila Trifunović, Jadranka Milivojević i Lepa Veljković). Program su vodili scenski voditelji i pesnici iz slovenačkih društava iz Zaječara i Bora, Dušica Adamović, Selena Mitić, Ivica Vojinović. Vođa ovog lepog projekta je Dragan Milenović Šou, sekretar Mesnog odbora SKS Ivana Cankara za Rtanj-Boljevac, a kordinator Miroslav Miha Piljušić, predsednik Saveza slovenačkih kulturnih zajednica Srbije. I nihove pesme su se takođe čitale. Susret je završen oko 18 sati.
Ova manifestacija je značajan iz više razloga, evociranje rudarskih tragedija u rtanjskom rudniku u kojima su stradali rudari iz naše i evropskih zemalja, što je moralna i civilizacijska obaveza prema onima koji su to svojim radom i žrtvama to zaslužili, a to su uspešno obvavili SKS Ivana Cankara iz Zaječara i njen mesni odbor na Rtnju te Savez slovenačkih kulturnih zajednica Srbije.
Realizacija dana rudarske poezije pesnika iz nekoliko gradova Srbije je prva takva manifestacija u Srbiji ikada ostvarena i planira se da ona postane tradicionalna u rudarskim gradovima. S obzirom da su pesme pisane i prevođene na nekoliko jezika, ovaj pesnički skup poprima već i međunarodnu dimenziju. Kulturna manifestacija koja bi trebala postati tradicionalna i kao takva dati povod ovom naselju i šire da radi na realizaciji kulturnog i društvenog života u cilju razvoja turizma, sporta…Ovo je skup predstavnika slovenačkih društava iz Srbije kojima će se pridružiti predstavnici međuetničkog kulturalnog foruma Srbije koji svojim radom podižu ugled Republike Srbije itd.
Organizatori kažu da je za žaljenje što se ovom lepom i značajnom skupu nisu odazvali predstavnici ambasada Slovenije, Izraela, Italije i Češke, iako su uredno i na vreme pozvani, pa zbog toga nije ni održano savetovanje o ekonomskim i prirodnim i potencijalima područja planine Rtanj. Organizacioni odbor se zahvaljuje svim učesnicima i gostim, pogotov Borskoj opštini za realizaciju ove lepe i jedinstvene manifestacije.