Povodom 7. septembra, Dana oslobođenja Zaječara u Drugom svetskom ratu na Spomen kosturnicu, na Starom groblju u Zaječaru, danas su položeni venci i odata pošta poginulima.
Vence su položili predstavnici Gradske uprave Zaječar, zaječarskog garnizona Vojske Srbije, predstavnici SUBNOR-a i Saveza ratnih vojnih invalida, udruženja vojnih penzionera i boračkih organizacija i predstavnici iz Knjaževca.
O značaju ovog datuma govorio je predsednik SUBNOR-a Zaječar Dragoljub Nikolić.
Zaječar je prvi put oslobođen od Nemaca 7. septembra 1944. godine, ali je opet okupiran pa se na konačnu pobedu čekalo još tri nedelje.
O septembarskoj pobedi se 76 godina posle malo zna.
6. septembra 1944. posle podne 23. srpska divizija napala je nemački garnizon u Zaječaru. U Zaječaru je bilo oko 1.500 Nemaca, jedan bataljon Srpskog dobrovoljačkog korpusa i 270 pripadnika SDS i SGS.
Zaječar je bio punkt Gestapoa i centar za vezu sa četnicima Ljube Jovanovića-Patka. Oko grada se nalazilo oko 3.000 četnika kao spoljašnje obezbeđenje grada.
Borbe za Zaječar trajale su 33 sata, i 7. septembra oko 18 sati grad je prvi put oslobođen.
Garnizon je bio slomljen i najvećim delom uništen. Poginulo je oko 300 Nemaca, Ljotićevaca i Nedićevaca, a zarobljeno 737. Između ostalih, uhvaćen je i Hans Tiler, folksdojčer, oficir kraljevske jugoslovenske vojske i šef Gestapoa za istočnu Srbiju.
U Zaječaru su praktično uništena dva bataljona nemačkog 1. policijskog puka, pa se nakon tog poraza, ovaj bataljon pojavljuje u dokumentima samo sa dva svoja bataljona, Prvim i Četvrtim.
Narednih dana partizani su zauzeli Negotin, i uspostavili kontakt sa izvidnicama Crvene armije, ali su Nemci intervencijom 1. brdske divizije uspeli da zauzmu Zaječar 11. i Negotin 14. septembra. Odnosno, zbog povlačenja jače vojske, Nemačke, iz Grčke, partizani su se povukli i Zaječar je ponovo pao u ruke okupatora.
Tek je 8. oktobra od strane jedinica Crvene armije Zaječar konačno oslobođen u Drugom svetskom ratu.
