Svečani program obeležavanja slave Eparhije timočke, povodom Sretenja Gospodnjeg, 15. februara – dana kada je 1834. godine ova Eparhija osnovana u Zaječaru, počeće u utorak, 13. februara, u 19 sati, kada će, u Istorijskom arhivu „Timočka krajina“, biti otvorena izložba „Eparhija timočka – Sretenjska riznica istorije“.
U okviru programa, u sredu, 14. februara, u 18 sati, počeće praznično večernje bogosluženje.
Na Sretenje, 15. februara, arhijerejska liturgija u Sabornoj crkvi počeće u 9 sati.
EPARHIJA
Korene buduće eparhije u okviru Srbije naslućujemo još u vreme Prvog srpskog ustanka. Timočkom oblašću upravljao je mitropolit beogradski, o čemu svedoči i naredba Sovjeta Hajduk-Veljku Petroviću prilikom njegovog imenovanja za vojvodu negotinske nahije: „…da se ne mešate u sveštenički čin, kojim mitropolit da sudi”.
Za vreme kneza Miloša, sve do 1833. godine, timočka oblast bila je pod turskom upravom, iako je Akermanskom konvencijom iz 1826. priznato pravo Srbiji na ove „otrgnute” krajeve. Na osnovu ove konvencije, Miloš Obrenović je još pre Hatišerifa iz 1833. godine uredio crkveni položaj svoje zemlje, na osnovu sporazuma sa Vaseljenskom patrijaršijom u Carigradu. Po tom sporazumu, Srbiji je priznata određena crkvena autonomija: mitropolite i episkope u Srbiji bira narod, a vaseljenski patrijarh ih potvrđuje i posvećuje. Već 1831. stvorena je u zemlji nova crkvena jerarhija – grčki mitropoliti i episkopi opozvani su iz Srbije, a na njihovo mesto došle su srpske vladike. Na taj način stvoreni su uslovi za kanonsku jurisdikciju Karlovačke mitropolije na teritoriji Srbije, uključujući i još neprisajedinjene krajeve
Prvi episkop timočki, Dositej Novaković, posvećen je na Sretenje 1834. godine. Izbor episkopa Dositeja pada u ono vreme kada je Miloš Obrenović obilazio novooslobođene nahije (1833). Tada je Dositej naznačen od strane kneza Miloša za episkopa „donjih krajeva”, sa sedištem u Zaječaru.
U početku se nova eparhija zvala timočka, i pod tim nazivom je poznata sve do smrti prvog episkopa (1854). Od tada (i zbog premeštanja sedišta episkopije u Negotin), pa sve do 1890. godine, nosi naziv negotinska, a episkop se zove – episkop negotinski. Zakonom o crkvenim vlastima iz 1890. sedište eparhije preneto je ponovo u Zaječar i povraćen joj je stari naziv – Timočka eparhija.
Timočka eparhija je obuhvatala četiri okruga: aleksinački, gurgusovački, krajinski i crnorečki, sa četiri protoprezviterijata: aleksinački, gurgusovački, negotinski i zaječarski. Zakonom iz 1890. otpali su iz aleksinačkog okruga srezovi aleksinački, moravički i ražanjski, a od gurgusovačkog (knjaževačkog) srez svrljiški.
Ukazom od 1. decembra 1886. godine Timočka eparhija je bila ukinuta. Ne zna se pouzdano šta je bio pravi razlog za ovu drastičnu odluku, mada se (kao povod) navodilo da je to učinjeno „u interesu štednje”. Nestabilne prilike u zemlji – nakon nepromišljene avanture kralja Milana i poraza u ratu protiv Bugarske (1885) – ukazuju na političku pozadinu ovakvog postupka. Tek na intervenciju čuvenog arhimandrita Nićifora Dučića – „iz religioznih, državnih i nacionalnih razloga”, prilikom usvajanja Zakona o crkvenim vlastima 1890. godine, Timočka eparhija je ponovo uspostavljena i utvrđena kao samostalna eparhija. (Slobodan Lj. Jovanović, Beležnica br.10)
Slava Sretenja, inače je veoma česta u srpskom narodu, koji za ovaj praznik vezuje svoju tradiciju i običaje. Sretenje se uvek slavi 40. dan od Božića i na taj dan se ništa ne radi, a predstavlja uspomenu na dan kada je Bogorodica prvi put uvela u hram novorođenog Hrista da ga posveti Bogu. U pitanju je prvi susret Boga i čoveka pod svodovima jerusalimskog hrama i sretenje novorođenog Mesije koga je u naručje primio pravedni starac, poznat kao sveti Simeon Bogonosac.
Dan Sretenja 1804. godine presudan je za istoriju srpskog naroda, jer je tog dana Krađorđe Petrović podigao u Orašcu Prvi srpski ustanak. Na Sretenje 1835. godine u Kragujevcu je proglašen i prvi ustav kneževine Srbije, poznat kao Sretenjski ustav, a Srbija na ovaj dan slavi Dan državnosti.