Najnovije vesti
Home / Ritam grada / Promocija tradicionalnih zanata – ZAJEČARSKE ZANATLIJE PREDSTAVLJALE SRBIJU
Promocija tradicionalnih zanata – ZAJEČARSKE ZANATLIJE PREDSTAVLJALE SRBIJU

Promocija tradicionalnih zanata – ZAJEČARSKE ZANATLIJE PREDSTAVLJALE SRBIJU

Zaječar je posle proglašenja za varošicu 1834. godine, između ostalog, postao i značajan zanatski centar. U njemu je zanatstvo cvetalo, sve dok, sa jačim prodorom industrijske robe, od polovine 20. veka ne počinje da opada. Danas, na žalost, u ovom gradu ima još samo nekoliko zanatlija koji imaju tradicionalna zanatska umeća, a najistaknutiji među njima su grnčar Velimir Đorđević, poznatiji kao Velja Grnčar, najpoznatiji grnčar u Srbiji, koji je, osim kao vrstan zanatlija priznat i kao vrhunski naivni umetnik, i Jovan Anić, Zaječarcima znan kao Jova Opančar, poslednji predstavnik opančarskog zanata u istočnoj Srbiji.

Već nekoliko godina unazad dr Dejan Krstić, etnolog i antropolog, muzejski savetnik, trenutno v. d. direktora Narodnog muzeja Zaječar, u okviru svog kustoskog posla u ovom Muzeju, tesno sarađuje sa ovim majstorima u cilju afirmacije njihovog rada, tradicionalnih zanata uopšte i etnokulturnog nasleđa istočne Srbije i Srbije uopšte.

Prošle, 2016, godine, u okviru saradnje Narodnog muzeja Zaječar i Zavoda za zaštitu spomenika kulture i muzeja u Bitolju, u Galeriji „Magaza“ u Bitolju je od 31. oktobra do 14. novembra bila priređena izložba „Od zemlje i ognja pozlatice – Zanatska i umetnička grnčarija Velimira Đorđevića“. Ova izložba, koja se sastoji od zanatskih i umetničkih predmeta iz lične zbirke Velje Grnčara, tačnije od njegovih radova koje čuva i ne otuđuje i od odabranih radova koji su se trenutno našli u njegovoj prodajnoj galeriji, u Bitolju je izazvala vrlo pozitivne reakcije. Ona je, povodom pola veka življenja i rada Velimira Đorđevića u Zaječaru,od 11. jula do 28. avgusta 2017. godine bila priređena i u Galeriji Narodnog muzeja Zaječar, a odmah potom, od 29. avgusta 2017. i u Galeriji Zavičajnog muzeja Knjaževac, gde Knjaževčani još mogu da je vide.

Od proleća ove godine kod Jove opančara opančarski zanat je počela da uči konzervatorka Narodnog muzeja Zaječar Marija Lujza Ćirić.

Već nekoliko godina unazad u okviru iste strategije dr Dejan Krstić organizuje gostovanje Velimira Đorđevića i Jovana Anića na Međunarodnom Sajmu tradicionalnih zanata u Etnografskom muzeju na otvorenom (etno-parku) „Etar“ kod Gabrova u Bugarskoj, koji se, uz najrazličitije prateće programe, održava svake godine početkom septembra. Na ovom sajmu uvek ima predstavnika različitih zemalja sveta, a majstori iz Zaječarajedini su predstavnici Srbije. Ove godine Sajam je održan od 2. do 6. septembra. Kao i svake godine, ekipa iz Srbije je, kao i druge ekipe, imala priliku da se predstavi publici i sa scene Sajma i da kaže o sebi i zanatima koje promoviše. Poseban značaj ovakvih događaja je mogućnost učvršćivanja starih i ostvarivanja novih kontakata sa pojedincimma i ustanovama iz ove oblasti, čime se otvaraju nove mogućnosti za rad na afirmaciji zanatskih umeća Zaječaraca i uopšte etnološkog kulturnog nasleđa naših prostora. Ove godine, osim što su učvršćeni prijateljski i kolegijalni odnosi između Narodnog muzeja Zaječar i Etno-parka „Etar“, učvršćeni su i kontakti sa velikim Etno-parkom „Astra“ u Sibiju u Rumuniji, od koga se uskoro očekuje poziv za gostovanje, a ove godine su ostvareni kolegijalni kontakti i sa Etno-parkom „Staro selo“ u Kumrovcu u Hrvatskoj. Inače, sva iskustva vezana za etno-parkove veoma su značajna, jer postoji ozbiljan plan da se oko kuće u Malom Izvoru, koja je u vlasništvu Narodnog muzeja Zaječar, u najskorije vreme krene sa formiranjem jednog ovakvog kulturno-turističkog sadržaja.

dr Dejan Krstić

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Можете користити ове HTML ознаке и атрибуте: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>